
Cây lúa bị bệnh đạo ôn
Qua kiểm tra thực tế tại một số thôn, cán bộ Trung tâm Dịch vụ công xã nhận thấy bệnh đạo ôn lá và đốm sọc vi khuẩn đã xuất hiện trên một số diện tích lúa và có nguy cơ lây lan nhanh nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời.
Để bảo vệ năng suất và sản lượng lúa vụ mùa, UBND xã Nghĩa Thuận đề nghị bà con nông dân khẩn trương thực hiện tốt một số nội dung sau:
Thứ nhất, thường xuyên thăm đồng để phát hiện bệnh sớm.
Nhiều bà con chỉ đứng trên bờ nhìn xuống sẽ không bao giờ phát hiện được bệnh sớm. Khi ra đồng, bà con cần làm theo 3 bước:
Bước 1: Lội xuống ruộng, kiểm tra trước ở những gồ đất cao, nơi lá lúa gieo cấy dày, xanh tốt um tùm hoặc các dải lúa gần bóng cây, gần đường đi – đây là những nơi bệnh luôn xuất hiện đầu tiên.
Bước 2: Vạch rộng khóm lúa, quan sát từ bẹ lá tầng dưới trước, sau đó mới nhìn lên các lá bánh tẻ và lá non ở trên.
Bước 3: Nhận diện đúng 2 loại bệnh này:
Bệnh Đạo ôn lá: Tìm các vết đốm ban đầu nhỏ bằng mũi kim châm màu nâu. Sau vài ngày, vết bệnh nở rộng ra thành hình mắt én (hình thoi), mép ngoài màu nâu thẫm, giữa tâm có màu xám bạc. Ruộng bị nặng, các vết bệnh nối liền nhau làm toàn bộ lá bị cháy khô như bị dội nước sôi.
Bệnh Đốm sọc vi khuẩn: Quan sát lá lúa dưới ánh nắng hoặc lúc sáng sớm còn sương. Bệnh tạo thành các dải sọc hẹp chạy dọc theo gân lá. Ban đầu sọc màu xanh tái, sau chuyển sang màu vàng tươi rồi gỉ sắt. Vào sáng sớm, vạch lá nhìn kỹ sẽ thấy các giọt nhầy vi khuẩn màu vàng nhỏ li ti đọng lại trên mặt lá.
Thứ 2: quy trình 4 bước xử lý ngay khi phát hiện bệnh
Khi phát hiện trong ruộng bắt đầu có vết bệnh, bà con phải lập tức thực hiện đúng 4 bước sau:
Bước 1: Cắt đứt nguồn "thức ăn" của bệnh (Cực kỳ quan trọng)
Tạm dừng ngay việc bón tất cả các loại phân đạm (đạm urê, phân NPK có hàm lượng đạm cao). Không phun bất kỳ loại phân bón lá hay thuốc kích thích sinh trưởng nào.

Bước 2: Quản lý nước trong ruộng đúng kỹ thuật
Với ruộng bị Đạo ôn: Duy trì mực nước nông từ 2 đến 3 cm. Tuyệt đối không để ruộng bị khô hạn vì lúa thiếu nước sẽ giảm sức đề kháng, nấm đạo ôn xâm nhập nhanh hơn.
Với ruộng bị Đốm sọc vi khuẩn: Cần rút bớt nước, chỉ giữ mặt ruộng ở trạng thái sền sệt hoặc đủ ẩm từ 2 đến 3 ngày. Không dẫn nước chảy từ ruộng bị bệnh sang ruộng khỏe để tránh lây lan vi khuẩn qua nguồn nước.
Bước 3: Mua đúng thuốc – Pha đúng liều Bà con lưu ý: Bệnh do nấm Đạo ôn và bệnh do vi khuẩn Đốm sọc phải dùng đúng nhóm thuốc đặc trị:
Thuốc trị nấm Đạo ôn lá: Chọn các loại thuốc có chứa hoạt chất Tricyclazole, Isoprothiolane hoặc Fenoxanil. Tên thương mại phổ biến: Beam 75WP, Fuji-one 40EC, Trizole 75WDG, Katana 20SC.
Thuốc trị Đốm sọc vi khuẩn: Chọn các loại thuốc đặc trị vi khuẩn chứa hoạt chất Bronopol, Bismerthiazol hoặc Kasugamycin. Tên thương mại phổ biến: Starner 20WP, Physan 20SL, Xantocin 40WP, Totem 200PK.
Trường hợp ruộng bị cả 2 bệnh tấn công cùng lúc: Bà con tiến hành pha phối trộn 1 loại thuốc trị đạo ôn với 1 loại thuốc đặc trị vi khuẩn theo đúng tỷ lệ hướng dẫn trên bao bì để phun gộp trong một bình.
Bước 4: Phun thuốc đúng kỹ thuật ngoài đồng
Lượng nước phun: Phải phun đủ từ 1,5 đến 2 bình loại bình 16 - 18 lít cho một sào 360m². Phun quá ít nước thuốc sẽ không phủ đều lá, bệnh không chết.
Thao tác phun: Phun đung đưa cần phun từ dưới bẹ lá phun lên và từ trên ngọn phun xuống, đảm bảo hạt thuốc bám ướt đều 2 mặt lá.
Thời gian phun: Phun vào buổi sáng khi sương trên lá đã khô khoảng 8h - 10h sáng hoặc chiều mát từ 16h chiều. Không phun khi trời đang nắng gắt hoặc lúc sắp mưa.
Phun lặp lại: Sau khi phun 5 - 7 ngày, bà con phải ra kiểm tra lại. Nếu thấy các vết bệnh cũ đã khô đen, không có vết bệnh mới xuất hiện thì lúa đã khỏi. Nếu thấy mép vết bệnh vẫn còn mọng nước hoặc xuất hiện vết mới, bắt buộc phải phun lại lần thứ 2.
Thứ 3 Lưu ý bổ sung về phục hồi lúa
Chỉ khi nào kiểm tra thấy vết bệnh đã khô hoàn toàn, lá lúa ra thêm lá mới xanh khỏe, bà con mới được phép bón bổ sung phân Kali và một lượng nhỏ đạm để lúa phục hồi.
Vì nguy cơ lây lan diện rộng đang rất cao, UBND xã Nghĩa Thuận đề nghị toàn thể bà con nông dân khẩn trương ra đồng kiểm tra từng thửa ruộng của gia đình mình ngay trong ngày hôm nay!